روکش دندان + عمر انواع روکش دندان

روکش دندان یکی از روش‌های پرطرفدار و مؤثر در حوزه دندانپزشکی زیبایی و درمانی به شمار می‌رود که با هدف بازگرداندن شکل، استحکام و عملکرد طبیعی دندان‌ها طراحی شده است. این پوشش محافظتی نازک، روی دندان‌های آسیب‌دیده، ترک‌خورده یا تغییر رنگ داده قرار می‌گیرد و علاوه بر بهبود ظاهر ظاهری، توانایی جویدن و سلامت دندان را نیز ارتقا می‌دهد. استفاده از روکش دندان نه تنها موجب افزایش طول عمر دندان‌ها می‌شود، بلکه امکان ایجاد لبخندی یکدست و زیبا را نیز فراهم می‌آورد، به همین دلیل در بین روش‌های درمانی و زیبایی دندان جایگاه ویژه‌ای دارد.

روکش دندان یا همان تاج دندان مصنوعی، به عنوان یک پروتز دندانی شناخته می‌شود که برای هر فرد شخصی سازی می‌شود. این بدان معناست که وسعت، شکل و شرایط تخریب تاج دندان مشخص می‌کند که روکش دندان چگونه باید برای یک فرد ساخته شده تا بتواند به عنوان جایگزین تاج دندان طبیعی، روی ریشه دندان قرار گرفته و کل دندان را در برگیرد. روکش دندان به عنوان یک پروتز در لابراتورهای مجهز و با استفاده از مواد و تجهیزات خاصی ساخته می‌شود تا بهترین شباهت را از نظر ظاهر با دندان طبیعی داشته باشد و بهترین عملکرد به عنوان یک جایگزین تاج دندان را داشته باشد.

درمان شکستگی‌های بزرگ دندانی با روکش دندان

یکی از مواقعی که درمان با روکش دندان به تشخیص پروتز دندانی برای بیمار تجویز می‌شود، شکستگی‌های وسیع و گسترده دندانی است که در آن‌ها قسمت زیادی از تاج دندان تخریب شده است. این شکستگی می‌تواند به حدی باشد که امکان ترمیم دندان با سایر روش‌های درمانی همانند پر کردن میسر نباشد. از دلایل شکستگی تاج دندان‌ها می‌توان به جویدن خوراکی‌های سفت یا آسیب‌های محیطی مانند برخورد جسم سخت با دندان اشاره کرد.

درمان تاج دندان تخریب شده به علت پوسیدگی‌های گسترده

اگر دندانی دچار پوسیدگی شود و بیمار برای درمان پوسیدگی دندان خود به دندانپزشک مراجعه نکند، این پوسیدگی می‌تواند گسترش یافته و بیش از نیمی از پهنای دندان را فرا بگیرد. در چنین شرایطی که تاج دندان به این حجم از تخریب رسیده باشد، دندانپزشک به سراغ استفاده از روکش دندان می‌رود.

عصب کشی دندان

در صورت نفوذ پوسیدگی به پالپ یا مغز دندان، نیاز به عصب کشی دندان وجود دارد. درمان ریشه توسط متخصص عصب کشی انجام می‌شود. زمانی که دندانی که عصب کشی می‌شود بسیار حساس و شکننده می‌شود. در نتیجه برای محافظت از این دندان، در بیشتر موارد باید دندان را روکش کرد.

بد رنگ بودن دندان

برخی از مواقع استفاده از روکش دندان به دلیل ظاهر نامناسب و بد رنگی دندان است. در چنین مواردی از آنجا که نمی‌توان با روش‌های مرسوم اصلاح ظاهر دندان مانند بلیچینگ و یا حتی لمینت، رنگ دندان را اصلاح کرد باید به سراغ روکش دندان باید رفت.

بریج یا پل دندان

همانطور که از نام این پروتز پیداست، بریج دندان یک روکش دندان به هم پیوسته است و در شرایطی که امکان جایگزین کردن دندان از دست رفته بیمار با ایمپلنت یا سایر روش‌ها وجود نداشته باشد، دندانپرشک از بریج دندانی استفاده خواهد کرد و یک تاج دندان مصنوعی را برای بیمار درست خواهد کرد.

ایمپلنت دندان

بخشی از ایمپلنت دندان به عنوان روکش ایمپلنت شناخته می‌شود. در شرایطی که بیمار کاندید درمان جایگزین کردن دندان از دست رفته خود با ایمپلنت است، پس از جراحی کاشت پایه ایمپلنت روی لثه بیمار و گذشت زمانی مشخص (حدوداً 3 ماه) و پس از اطمینان از قبول پایه‌ ایمپلنت توسط لثه و فک بیمار توسط دندانپزشک، روکش ایمپلنت به عنوان جزئی از درمان ایمپلنت روی پایه‌های ایمپلنت نصب شده در مرحله قبل، قرار می‌گیرد.

روکش دندان با پست و کور

در مواردی که تاج دندان به شدت تخریب شده یا بخش زیادی از ساختار دندان برداشته شده‌ باشد، گاهاً بعد از عصب کشی دندان، دیگر نمی‌توان به راحتی از روکش دندان استفاده کرد. در چنین مواردی لازم است از ساختاری به نام پست و کور دندان استفاده کرد.

پست میله‌ای است که در داخل کانال دندان قرار می‌گیرد و بار کور یا هسته دندان را تحمل کرده و در نتیجه اصطلاحاً گیر روکش دندان ساخته می‌شود. نهایتاً روکش دندان بر روی این ساختار قرار می‌گیرد.

انواع روکش دندان

انتخاب یکی از انواع روکش‌های دندانی به شرایط و عوامل مختلفی بستگی دارد که زیبایی و استحکام 2 فاکتور مهم در این رابطه می‌باشند. در شرایطی که بیمار کاندید درمان با روکش دندان است و نمی‌داند که کدامیک از انواع روکش‌های دندانی برای وی مناسب است، لازم است حتماً با متخصص پروتزهای دندانی که مشورت داشته باشد.

روکش دندان تمام سرامیکی

این نوع از پروتز‌های دندانی با استفاده از سرامیک‌های همرنگ دندان ساخته می‌شوند. شاید مهمترین دلیل استفاده گسترده از این نوع روکش دندان توسط بیماران و دندانپزشکان همین مزیت زیبایی آن است. به ندرت پس  از نصب این نوع روکش دندان به جای تاج دندان تخریب شده، می‌توان متوجه حضور آن شد. از نظر میزان مقاومت، این نوع از روکش دندان نسبت به سایر روکش‌های دندانی مقاومت کمتری داشته و آسیب‌پذیرتر است و با توجه به مزیت زیبایی این روکش، برای جایگزینی تاج دندان تخریب شده دندان‌های جلویی که در معرض دید قرار دارند و طرح لبخند یک فرد را تشکیل می‌دهند، بهترین گزینه هستند.

روکش دندان فلزی | روکش طلا

فلزهای اصلی تشکیل دهنده این روکش دندان، طلا پلاتین، کبالت و کروم است. این روکش‌ دندان به دلیل استفاده از فلز‌های سخت به عنوان اصلی‌ترین ماده تشکیل دهنده، در برابر فشار و نیروهای خارجی بسیار مقاوم هستند. با توجه به مواردی که درباره کیفیت ساخت روکش دندان فلزی گفته شد، از این روکش دندان می‌توان به عنوان یک روکش دندان مناسب برای دندان‌های عقبی که وظیفه اصلی جویدن را عهده‌دار هستند نام برد.

روکش دندان طلا به دلیل تراش کمتر دندان و تطابق پذیری با لثه سبب افزایش طول کمر دندان نیز می‌شود و از آن محافظت می‌کند. همچنین نفوذ باکتری و آلودگی در فلز طلا بسیار کم بوده و به همین خاطر برای روکش دندان فلزی بسیار مناسبی است. هرچند استفاده از روکش فلزی دندان به عنوان یک روکش دندان مقاوم گزینه منطقی به نظر می‌رسد، اما رنگ تیره و البته هزینه زیاد آن (روکش طلا) این روکش‌ها به دلیل استفاده از فلزات سنگین سبب می‌شود که بیماران کمتر به سراغ استفاده از این پروتز دندانی بروند.

روکش دندان زیرکونیوم

یکی دیگر از انواع روکش‌های دندانی، روکش زیرکونیوم است. روکش‌های زیرکونیوم یا زیرکونیا از دی اکسید زیرکونیوم (ZrO2) ساخته شده است و ساختاری غیر فلزی و کریستالی دارد. برای ساخت روکش‌های زیرکونیوم از تکنولوژِ و ابزار پیشرفته‌ای استفاده می‌شود.

روکش های زیرکونیوم از بهترین روکش‌ها محسوب می‌شوند زیرا هم استحکام بسیار بالایی دارند و همچنین به لحاظ زیبایی حرف اول را می‌زنند. همانطور که گفته شد برای روکش دندان‌های جلو بهتر است از روکش‌های سرامیکی یا انواع روکش‌های زیرکونیوم استفاده کرد.

روکش دندان فلزی-سرامیکی (PFM)

این مدل از روکش‌های دندانی به عنوان نمونه‌ای برگزیده از روکش‌های دندانی به شکل وسیعی در خدمات درمانی دندانپزشکی استفاده می‌شوند. این روکش‌ دندان پایه‌ای از جنس فلز دارد که توسط یک سرامیک پوشیده شده است. با توجه به همین موضوع می‌توان انتظار یک روکش دندان مقاوم مانند روکش فلزی و یک روکش دندان زیبا مانند روکش دندان سرامیکی را از این مدل از روکش‌های دندانی داشت. این نوع روکش‌ دندانی به دلیل مقاومت بالایی که دارد برای دندان‌ قروچه بسیار مناسب است.

قالب گیری دیجیتال برای ساخت روکش دندان

در روش‌های جدید، روکش‌ها ظرف یک روز در یک لابراتوار دندانپزشکی ساخته می‌شوند. البته اگر در مطب دندانپزشکی تجهیزات کافی وجود داشته باشد، در خود مطب نیز می‌توان روکش‌ها را ساخت. در این روش‌ها نیز، مانند روش‌های سنتی آماده‌سازی دندان، پوسیدگی‌ها برداشته شده و شکل دندان برای قرارگیری روکش بر روی آن اصلاح و تغییر داده می‌شود. از اینجا به بعد، مراحل ساخت روکش با روش‌های قدیمی تفاوت دارد. در این مرحله، با استفاده از یک اسکنر، تصاویری دیجیتالی از دندان و اطراف آن تهیه می‌شود. به وسیله یک نرم‌افزار رایانه‌ای از دندان یک مدل سه‌بعدی ساخته می‌شود. به این روش ساخت روکش، روش طراحی و تولید رایانه‌ای (CAD/CAM) گفته می‌شود. در کمتر از 15 دقیقه، روکش برای نصب روی دندان آماده می‌شود.

مراقبت‌های بعد از روکش دندان

• باید توصیه شود که اگر بعد از گذاشتن روکش بهداشت دهانی خوبی نداشته باشید روکش ها آسیب می‌بینند و همچنین عدم مراجعه مرتب به دندانپزشک جهت بررسی وضعیت روکش ها و دهان روکش شما می‌تواند از عمر مفید و طولانی بی بهره باشد.
• برای نگهداری و مراقبت از روکش لازم است در طول روز دوبار دندان‌ها را با نخ دندان و مسواک و خمیر غیر ساینده تمیز کرد. از کشیدن نخ دندان به سمت بالا یا پایین در بین روکش‌ها باید خودداری کرد و نخ دندان را از جلو به عقب بین دندان‌ها حرکت داد.
• از خوردن غذاهای سفت که احتیاج به نیروی زیادی برای گاز زدن دارند و همچنین از شکستن یا جویدن هر شی سختی با دندان‌های روکش دار باید اجتناب کرد.
• اگر فرد دندان قروچه دارد باید برای جلوگیری از آسیب به روکش دندان از نایت گارد استفاده کند.
• استعمال سیگار برای روکش ها بسیار مضر بوده و باعث آسیب به روکش دندان می‌شود.

مطمئن‌ترین راه برای تخمین هزینه‌های نصب روکش دندان مشاوره با یک دندانپزشک خوشنام است. توصیه می‌شود از انتخاب ارزانترین دندانپزشک و ارزانترین ماده ساخت روکش اجتناب کنید، زیرا انتخاب چنین گزینه‌هایی باعث می‌شود خدماتی با کیفیت پایین‌تر دریافت کرده و وقت بیشتری از شما تلف شود؛ همچنین در دراز مدت ناراحتی‌ها و هزینه‌های بیشتری را متحمل خواهید شد.