
عصب کشی دندان چیست؟ مراحل، مزایا و نکات مهم
1403-03-01


1403-03-01

عصب کشی دندان یکی از حیاتیترین درمانهای دندانپزشکی است که به حفظ دندانهای آسیب دیده کمک میکند. بسیاری از افراد با شنیدن نام این درمان، دچار نگرانی یا ترس میشوند، در حالی که در واقعیت، عصب کشی یک روش موثر برای جلوگیری از کشیدن دندان است.
این درمان با حذف عصب و بافتهای آلوده از داخل ریشه دندان، درد را از بین میبرد. اگر به دنبال اطلاعات کامل درباره مراحل عصب کشی دندان، مزایا و پاسخ به سوالات پرتکرار هستید، در ادامه با ما همراه باشید.
عصب کشی دندان که در اصطلاح علمی به آن درمان ریشه دندان (Root Canal Therapy) گفته میشود، یکی از روشهای تخصصی در دندانپزشکی است که به منظور نجات دندانهای آسیب دیده، عفونی یا به شدت پوسیده انجام میشود. درون هر دندان بخشی به نام پالپ دندان وجود دارد که شامل عصب، رگهای خونی و بافتهای همبند است. این پالپ از طریق کانالهای باریکی که به ریشه دندان میرسند؛ حس درد را منتقل میکند.
اما زمانی که پوسیدگی عمیق، ضربه شدید، ترک یا عفونت باکتریایی به این ناحیه نفوذ کند، پالپ دچار التهاب یا عفونت میشود و در صورت عدم درمان، ممکن است موجب درد شدید، آبسه یا حتی از بین رفتن کامل دندان شود.

در این شرایط، عصب کشی به عنوان یک راه حل موثر مطرح میشود. طی این درمان، دندانپزشک ابتدا دندان را بیحس کرده و سپس با ابزارهای مخصوص، پالپ آسیب دیده را از داخل کانالهای ریشه خارج میکند. پس از پاکسازی و ضدعفونی کردن کامل فضای داخلی ریشه، آن را با مواد پرکننده مخصوصی پر کرده و در نهایت دندان را با یک ترمیم موقت یا دائمی (مانند روکش) بازسازی میکند.
عصب کشی نه تنها به کاهش درد و جلوگیری از پیشرفت عفونت کمک میکند، بلکه امکان حفظ دندان طبیعی را فراهم میسازد؛ چیزی که از نظر عملکرد و زیبایی بسیار با ارزش است. برخلاف باور عموم، این درمان امروزه با تجهیزات مدرن و بیحسی موضعی به صورت کاملا بدون درد انجام میشود و در اغلب موارد تنها در یک یا دو جلسه قابل انجام است. با رعایت مراقبتها و بهداشت دهان، دندانی که عصب کشی شده میتواند سالها یا حتی تا پایان عمر دوام داشته باشد.

فرآیند عصب کشی دندان (درمان ریشه) یک روند تخصصی و دقیق است که در چند مرحله مشخص و با دقت بالا انجام میشود تا عفونت از داخل دندان خارج شده و ساختار دندان حفظ شود. در ادامه مراحل اصلی این درمان را به صورت گام به گام معرفی کردهایم:

در ابتدا، بهترین متخصص عصب کشی با معاینه بالینی، بررسی علائم و تهیه عکس رادیولوژی، میزان آسیب دیدگی پالپ دندان و وضعیت ریشهها را بررسی میکند. اگر پالپ عفونی یا از بین رفته باشد، نیاز به عصب کشی تایید میشود.
برای جلوگیری از احساس درد، ناحیه مورد نظر با بیحسی موضعی کاملا بیحس میشود. در بیشتر موارد، بیماران در طول درمان هیچ دردی احساس نمیکنند.
دندانپزشک با استفاده از ابزارهای مخصوص، سوراخ کوچکی در قسمت بالایی دندان ایجاد میکند تا به کانالهای ریشه و پالپ آسیب دیده دسترسی پیدا کند.
در این مرحله، پالپ عفونی به طور کامل تخلیه میشود. سپس کانالهای ریشه با ابزارهای دقیق و محلولهای ضدعفونی کننده، کاملا تمیز و استریل میشوند تا هرگونه باکتری یا بافت باقی مانده از بین برود.
پس از پاکسازی کامل، کانالهای خالی با مادهای مخصوص به نام گوتاپرکا پر میشوند. این ماده مانع ورود مجدد باکتریها به داخل ریشه میشود.
در پایان، دندان به صورت موقت یا دائمی پر میشود. در بسیاری از موارد، برای تقویت دندان و جلوگیری از شکستگی، نیاز به ترمیم و در صورت نیاز نصب روکش وجود دارد.

عصب کشی دندان زمانی انجام میشود که پالپ دندان (بافت نرم داخل دندان که شامل عصب، رگهای خونی و بافت همبند است) دچار آسیب، التهاب یا عفونت شده باشد. این آسیب میتواند به دلایل مختلفی ایجاد شود که در ادامه به مهمترین علتهای نیاز به عصب کشی اشاره میکنیم:

رایجترین دلیل عصب کشی، پوسیدگی عمیق است. زمانی که پوسیدگی از مینای دندان عبور کرده و به لایههای داخلی (عاج و سپس پالپ) نفوذ میکند، عصب دندان تحت تاثیر قرار گرفته و نیاز به درمان ریشه خواهد داشت.
ضربههای شدید به دندان؛ حتی اگر ظاهرا دندان سالم به نظر برسد؛ میتوانند باعث خونریزی یا مرگ عصب داخلی شوند. در این موارد، دندان ممکن است تیره شود و نیاز به عصب کشی داشته باشد.
ترکهای عمیق یا شکستگیهایی که تا ریشه یا پالپ دندان نفوذ کرده باشند، میتوانند مسیر ورود باکتریها به داخل دندان را فراهم کرده و باعث عفونت شوند.
عفونتهای درمان نشده لثه یا آبسههای عمیق ممکن است به ریشه دندان سرایت کنند و باعث آسیب به بافت پالپ شوند. در چنین شرایطی، عصب کشی ضروری است.
اصلیترین علت عفونت دندان، ورود باکتریها به داخل پالپ است. باکتریها معمولا به دنبال هر یک از شرایط زیر، به پالپ دسترسی پیدا میکنند:

با تجربه هر کدام از مشکلات فوق حتما به یک متخصص درمان ریشه مراجعه کنید.
تشخیص نیاز به عصب کشی دندان، فقط توسط دندانپزشک و با استفاده از عکس رادیولوژی امکان پذیر است، اما در بسیاری از موارد، نشانههایی واضح وجود دارند که میتوانند زنگ خطر باشند. اگر هر یک از علائم زیر را تجربه میکنید، احتمال دارد که پالپ دندان شما آسیب دیده باشد و نیاز به درمان ریشه داشته باشید:

دردی که به صورت خود به خود و بدون تحریک خاصی شروع میشود، به ویژه اگر شبها شدیدتر شود یا با خوردن غذای گرم یا سرد بدتر گردد، از نشانههای واضح آسیب عصب دندان است.
اگر دندانتان نسبت به نوشیدنیهای سرد یا گرم حساس شده و این حساسیت بیشتر از چند ثانیه ادامه داشته باشد، ممکن است عصب دندان درگیر شده باشد.
وجود تورم، قرمزی یا برجستگی روی لثه کنار دندان میتواند نشان دهنده وجود عفونت یا آبسه در ریشه دندان باشد که معمولا به عصب کشی نیاز دارد.
تیره یا خاکستری شدن رنگ دندان، یکی از نشانه های مرگ عصب داخل دندان است که اغلب نیازمند درمان ریشه میباشد.
اگر هنگام جویدن یا وارد کردن فشار، احساس درد عمیق در دندان دارید، ممکن است عفونت یا التهاب در ریشههای دندان وجود داشته باشد.
اگر پوسیدگی به لایههای عمیقتر دندان نفوذ کرده باشد، احتمال آسیب به پالپ وجود دارد و دندان باید عصب کشی شود.
بیشتر بدانید: هزینه عصب کشی دندان
در طی فرایند عصب کشی دندان عقل، ارتباط عصبهای دندانی با مغز قطع میشود تا احساس درد برای فرد ایجاد نشود. با توجه به اینکه دندان عقل بیشترین آسیب را برای شما به دنبال دارد، معمولا عصب کشی بیشتر برای دندان عقل شما انجام خواهد شد.

با وجود اینکه دندان عقل در بسیاری از افراد مشکلاتی ایجاد میکند، اما با مراجعه به متخصص عصب کشی دندان میتوان این مشکلات را رفع کرد. متخصصین درمان ریشه، با انجام عصب کشی دندان عقل، به از بین بردن علائم درد و عفونت موجود در دندان کمک میکنند و با حفظ سلامت دندانهای اطراف آن، به پیشگیری از مشکلات دیگر کمک میکنند. همچنین، این متخصصین میتوانند با بررسی و تشخیص صحیح مشکلات دندان عقل، روشهای درمانی مختلف را ارائه دهند و بهترین گزینه را برای درمان مشکلات دندانی فراهم کنند.
در بسیاری از موارد دندانپزشک متخصص عصب کشی دندان تشخیص به برداشتن دندان عقل می دهد زیرا وجود آن می تواند آسیب های بسیار زیادی به شما وارد کند. البته این نسخه برای همه افراد پیچیده نمی شود زیرا برخی از آنها به دندان عقل نیاز دارند. در چنین شرایطی دندانپزشک متخصص عصب کشی دندان ترجیح می دهد که دندان شما حفظ شود. در نهایت با استفاده از روش عصب کشی درد شما التیام پیدا می کند. به صورت کلی انجام عصب کشی دندان عقل با توجه به ساختار خاصی که در آن دیده می شود کار سختی است.
نتیجه گیری
عصب کشی دندان یکی از موثرترین روشهای درمانی در دندانپزشکی است که با هدف نجات دندانهای آسیب دیده از عفونت یا پوسیدگی شدید انجام میشود. برخلاف تصورات نادرست، این درمان با تکنولوژیهای نوین و بیحسی، تقریبا بدون درد است و به فرد کمک میکند تا از دردهای شدید دندانی و خطر از دست دادن دندان جلوگیری کند. اگرچه علائمی مانند درد مداوم، حساسیت شدید، تورم یا تغییر رنگ دندان میتوانند نشان دهنده نیاز به عصب کشی باشند، اما تشخیص دقیق آن باید توسط دندانپزشک انجام شود.
با انجام به موقع درمان ریشه، میتوان عملکرد طبیعی دندان را حفظ کرد و از پیشرفت عفونت به سایر نواحی دهان و فک جلوگیری نمود. همچنین با رعایت بهداشت دهان و مراجعات منظم به دندانپزشک، دندانی که تحت درمان ریشه قرار گرفته، میتواند سالها بدون مشکل باقی بماند. در نتیجه، آگاهی از علائم، مراجعه سریع و اعتماد به درمانهای تخصصی دندانپزشکی، کلید حفظ سلامت دهان و دندان در طولانی مدت است.
اندودنتیکس (Endodontics) یا ریشه درمانی یکی از تخصصهای اصلی دندانپزشکی است که بر پیشگیری، تشخیص و درمان بیماریهای پالپ دندان تمرکز دارد. اندودنتیستها ارائه دهندگان اصلی درمانهای روت کانال تراپی یا عصب کشی دندان هستند. اندودنتیستها برای درمان ایمن و موثر بیماران خود، نیاز به آموزش تخصصی در درمان ریشه دارند و از فناوریهای پیشرفته و مدرنی مانند تصویربرداری دیجیتال و میکروسکوپیک استفاده میکنند.
دکتر مجتبی جولهر
دکتر جولهر به عنوان یک دندانپزشک و جراح تمامی درمانهای دندانپزشکی مخصوصا عصب کشی (درمان ریشه) را در کلینیک سیمادنت انجام میدهند.

به جز متخصصان درمان ریشه، بسیاری از دندانپزشکان عمومی نیز میتوانند روت کانالتراپی انجام دهند. با این حال آنها در درمان تخصصی ریشه دندان، آموزش پیشرفته و اصولی نمیبینند. برخلاف اندودنتیستها، دندانپزشکان عمومی در خوشبینانهترین حالت، ممکن است روزانه تا 2 بیمار که نیازمند عصب کشی دندان هستند را ویزیت و درمان کنند. (آمار حدودی است)

با توجه به روند عصب کشی گاها پیش میآید در طول درمان ریشه، دندان دچار مشکلاتی از قبیل عفونت یا ضایعه شود. عموماً ممکن است این مشکل بر اثر سهل انگاری و پاکسازی نادرست دانپزشک رخ دهد، در این صورت نیاز به درمان مجدد ریشه یا اصطلاحاً ریاندو خواهد بود. در درمان ریشه دندان، پاکسازی، فرمدهی و آماده سازی کانال ریشهها توسط متخصص درمان ریشه انجام میشود.
پالپکتومی به معنای حذف کامل عصب و عروق دندان در قسمت تاج و ریشه است. این درمان میتواند برای دندانهای شیری و دائمی انجام شود. با این حال، موادی که برای پر کردن فضای تخلیه شده در دندانهای شیری و دائمی استفاده میشوند با یکدیگر متفاوت هستند. مواد پرکننده در دندانهای شیری قابلیت جذب دارند و همراه با تحلیل ریشه دندان شیری جذب شده و به زودی از بین میروند، تا دندان شیری آماده جایگزینی شود. اما مواد پرکننده در دندانهای دائمی غیر قابل جذب و همیشگی هستند.


اصطلاح پالپوتومی به معنای تخلیه جزئی تاج دندان است که در آن، فقط بخشی از اعصاب و عروق دندان تخلیه میشوند و فضای آن با مواد پر کننده پر میشود. بخش ریشه دندان در این درمان تحت تأثیر قرار نمیگیرد. این درمان عموماً برای دندانهای شیری به کار میرود که اعصاب و عروق را به صورت جزئی تخلیه میکنند. اما در مورد دندانهای دائمی، باید به صورت کامل اعصاب را تخلیه کرد. با این حال، در شرایط اورژانسی، پالپوتومی موقت برای دندان دائمی انجام میشود و در آینده، درمان ریشه دندان به صورت کامل انجام میشود.
اپیکواکتومی به درمانی گفته میشود که در آن دندان قبلاً عصب کشی شده است، اما به دلایل مختلف ریشه دندان دچار ضایعه و عفونت گردیده است. در این مواقع، اگر امکان انجام درمان ریشه مجدد وجود داشته باشد، عصب کشی، تخلیه و پاکسازی کانالهای ریشه مجدداً انجام میشود. اما به هر دلیلی که امکان عصب کشی مجدد وجود نداشته باشد، از طریق اپیکواکتومی قسمت عفونی انتهایی ریشه توسط جراحی بریده و خارج میشود تا مابقی ریشه همراه با دندان حفظ میگردد.

دریافت مستقیم نوبت درمان ریشه
"*"فیلدهای ضروری را نشان می دهد
برای درمان روت کانال تراپی روشهای متفاووتی وجود دارند که عبارتند از:
اولین مرحله درمان ریشه بیحس کردن دندان است. اینکار تضمین میکند که شما در طول عمل روت کانال تراپی درد یا احساس ناراحتی نداشته باشید. پس از اعمال بیحسی، دندانپزشک از یک محافظ کوچک برای تمیز، خشک و ایزوله نگهداشتن دندان مورد نظر در طول درمان استفاده میکند.

برای مشاهده جدیدترین و بروزترین هزینه ارتودنسی کلیک کنید.

پس از آنکه بیحسی به طور کامل اعمال شد، اندودنتیست سوراخ کوچکی از طریق سطح جونده دندان ایجاد میکند. این سوراخ یا حفره که با دقت بسیار بالایی ایجاد میشود، دسترسی متخصص به اتاقک پالپ و ریشه دندان را فراهم میکند.
پس از ایجاد دسترسی به اتاقک پالپ، متخصص با دقت تمام بافتهای نرم را از داخل دندان جدا و خارج میکند. اندودنتیست سپس با استفاده از ابزارهای کوچک و ظریفی به نام فایل کانالهای ریشه را کاملا تمیز کرده و شکل میدهد. در همین مرحله، داخل کانالها را به خوبی شستشو داده و کاملا ضدعفونی میکنند تا تمام باکتریهای موجود در محل از بین بروند و دوباره عفونت ایجاد نکنند.


شستشو و تمیز کردن کامل ریشهها که به اتمام رسید، آنها را با ماده مخصوصی به گوتا پرکا مهر و موم میکنند. این ماده به صورت دائمی داخل ریشهها قرار میگیرد. در نهایت روی گوتا پرگا نیز با مواد پر کردنی، دندان را تا انجام ترمیم دائمی، موقتا پر میکنند.
پس از تکمیل فرآیند عصب کشی دندان، در یک جلسه دیگر برای انجام فرآیند نصب روکش دندان یا پر کردن دائمی آن، به نزد دندانپزشک، مراجعه خواهید کرد.

بسته به فاکتورهای مختلف محدوده قیمت درمان ریشه میتواند نسبتا گسترده باشد. در سال 1400 هزینه عصب کشی دندان به صورت حدودی بین 500 تا 2 میلیون و 900 هزار تومان باشد. برخی از مهمترین عوامل تاثیرگذار بر روی هزینه این درمان عبارتند از:
پاسخ به سوالات رایج درباره درمان ریشه دندان
برای درمان ریشه در دندان هایی که تنها یک ریشه دارند معمولا 30 تا 60 دقیقه زمان نیاز است. هرچه تعداد ریشه ها بیشتر شود قاعدتا طول درمان نیز بیشتر می شود و می تواند تا 90 دقیقه نیز ادامه داشته باشد.
بیشتر مردم قبل از شروع درمان بیحسی موضعی دریافت می کنند. دندانپزشک یا متخصص ترمیم ریشه، اطراف دندانی که نیاز به عصب کشی دارد را بیحس می کند و شما هیچ دردی در طول پروسه احساس نخواهید کرد. در برخی موارد نیز ممکن است علاوه بر بی حسی بیمار با حالت سدیشن به خواب می رود. (زمانی که عمل نسبتا تهاجمی باشد و یا بیمار مضطرب باشد، معمولاً چنین اقدامی صورت میگیرد) .
مراجعان زیادی به صورت روزانه برای درمان عصب کشی دندان به سیمادنت مراجعه میکنند. زیرا ما در تمام کلینیکهای خود:
"*"فیلدهای ضروری را نشان می دهد
مراجعه حضوری برای درمان ریشه دندان در شمال تهران
از آنجا که انجام هریک از اقدامات دندانپزشکی برای درمان ریشه دندان ممکن است به چندین دفعه مراجعه حضوری به کلینیک دندانپزشکی نیاز داشته باشد، شما باید علاوه بر در نظر گرفتن میزان تخصص دندانپزشکان مورد نظر، بعد مسافت را نیز مد نظر قرار دهید. در نتیجه اگر ساکن مناطقی همانند نیاوران، اقدسیه، زعفرانیه، جردن، شریعتی، میرداماد، پاسداران و سایر محلههای این مناطق هستید و قصد مراجعه به یک کلینیک تخصصی دندانپزشکی برای عصب کشی دندان در شمال تهران را دارید، میتوانید به مطب شریعتی سیمادنت مراجعه نمایید.
آدرس: تهران، شریعتی، بین میرداماد و ظفر، خیابان منظرنژاد، ساختمان پزشکان منظرنژاد، طبقه 3، واحد 11
"*"فیلدهای ضروری را نشان می دهد
مراجعه حضوری برای درمان ریشه دندان در غرب تهران
کلینیک دندانپزشکی سیمادنت شعبهای دیگر نیز در غرب تهران داشته و در نتیجه اگر ساکن مناطقی همانند صادقیه، ستارخان، مرزدارن، جنت آباد، سعادت آباد یا حتی کرج هستید و قصد مراجعه به یک مرکز تخصصی دندانپزشکی جهت درمان ریشه دندان خود را دارید، میتوانید به مطب ستارخان سیمادنت مراجعه نمایید.
آدرس: تهران، خیابان ستارخان، بین خیابان شادمهر و بهبودی، ساختمان پزشکان ستارخان، طبقه ۵
"*"فیلدهای ضروری را نشان می دهد